Paweł Kwiecień był przygotowywany do bardziej mrocznego zadania. Profesor Filip Terrier długo się wahał nad jego zatrudnieniem w organizacji – nie z powodu wątpliwości co do samego Pawła, lecz z powodu tego, kim był.
Dziadek Pawła był mistrzem Zakonu Paladynów – nie tych z legend, lecz prawdziwych, którzy od pokoleń strzegli równowagi. Uczył Pawła od dziecka, że nadejdą chwile, w których trzeba podjąć decyzje dostępne jedynie nielicznym.
– Nie jest to dar, lecz ciężar – powtarzał. – Zamkniesz wszystko, co nie ma prawa trwać.
Przedwczesna śmierć dziadka sprawiła, że Paweł nie rozumiał wówczas, co ten próbował mu przekazać. Jednak natura zakonu zakorzeniła się w nim głęboko. Zamiast ulegać emocjom, działał z chłodną, żołnierską dyscypliną, a w jego spojrzeniu tliła się zdolność dostrzegania anomalii, których zwykli ludzie nigdy nie zauważali.
Zakon Paladynów istniał na długo przed tym, zanim profesor Filip Terrier rozpoczął swoją misję opieki nad wariantami rzeczywistości. W przeciwieństwie do profesora paladyni nie przejmowali cudzych ciał, by wypełniać swoje zadania. Uznawali to za element magii i nieczystości. Istnieli osobno w każdym wariancie i wykonywali polecenia swoich mistrzów.
Misja, której podjął się profesor, była zgodna z linią zadań paladynów, dlatego zgodzili się z nim współpracować. Strażnicy Kontinuum byli powoływani do misji naprawczych – głównie do stabilizowania wariantów i ratowania tych światów, które miały jeszcze szansę.
Kiedy Paweł po raz pierwszy trafił do miejsca poza czasem, profesor Terrier patrzył na niego długo, jak na narzędzie, które wreszcie wróciło na swoje miejsce.
– Twoja rola w naszej organizacji będzie starsza niż sami Strażnicy Kontinuum – powiedział oznajmiającym tonem.
Paweł nie był zaskoczony jego słowami, jednak w spojrzeniu Filipa zauważył coś jeszcze – nadzieję, że ktoś zdejmie z niego część ciężaru.
– Wiedziałem, że w końcu cię znajdziemy – powiedział Filip. – W innym wariancie pracujemy razem i znamy się dobrze, ale tutaj jesteś mi potrzebny taki, jakim chciałby cię widzieć twój dziadek.
Informacja o tym, że profesor zna jego i jego dziadka, wydała mu się dziwna. A jednak w chwili, gdy Filip to mówił, Paweł zobaczył w umyśle krótki przebłysk z innego wariantu rzeczywistości: wychodził w czerwonym kombinezonie z jakiegoś urządzenia, przed nim stali Strażnicy Kontinuum. Filip był kimś, komu można ufać. Przez ułamek sekundy zobaczył kobietę biegnącą w jego stronę. Uśmiechała się tak, jakby wracał do domu. Obraz zgasł, zanim rozpoznał jej twarz.
Filip skinął głową, jakby wspólnie z nim obejrzał te sceny.
– Twój ród stał się częścią Strażników, zanim ktokolwiek z nas zrozumiał, czym Kontinuum naprawdę jest.
Głos Filipa na moment zadrżał, choć natychmiast to ukrył. Wspomnienie o dawnych czasach było dla niego bardziej osobiste, niż chciałby przyznać.
Paweł nic nie odpowiedział. Zdawał sobie sprawę z tego, że jego rola nie polega na zadawaniu pytań.
Wszyscy Strażnicy znali pojęcie światów bliźniaczych. Wyglądały niemal identycznie. Różnił je drobiazg – detal tak mały, że historia nawet go nie zauważała.
Dla profesora Terriera takie światy działały jak kopie zapasowe, które nigdy nie zostaną użyte, albo jak odbicia w lustrze, które nie mają własnego cienia.
A Wszechświat – choć nieskończony – miał swoje limity. Filip nazywał to „przepełnieniem pamięci dysku Wszechświata”.
Dziadek Pawła ujmował to prościej:
– Kiedy jest za dużo wersji tego samego, wszystko zaczyna się psuć.
Organizacja zarządzana przez Filipa typowała światy z drobnym defektem. Takie, które nie wnosiły nic nowego. Takie, które mogły się rozpaść same – ale zanim by do tego doszło, mogły pociągnąć za sobą inne.
W takich właśnie sytuacjach wkraczał Paweł.
Nie był bohaterem i nie był też katem. Robił to, czego nikt inny nie chciał nazwać.
Tego dnia Paweł został wezwany do miejsca poza czasem. Mgła unosiła się, otulając jego sylwetkę, a platformę oświetlało blade, białe światło.
Nie czekał długo na profesora Terriera. Ten, gdy tylko się pojawił, od razu przeszedł do konkretów.
– Mamy wariant do wymazania – rzucił bez wstępu. – Zbyt bliski innemu. Różnica kosmetyczna. Defekt niewielki, ale wystarczający, by uzasadnić czyszczenie.
Obok profesora stał paladyn Marcin – ten sam, który oprowadzał grupy po Świętym Krzyżu, a jednocześnie istniał w setkach wariantów jako przewodnik, mentor, obserwator i klucz do powrotu z ciała skafandra ponownie do miejsca poza czasem.
– Ten świat jest słaby – powiedział powoli Marcin. – Jeśli go nie zamkniemy, zacznie destabilizować sąsiednie warianty.
Popatrzył na kiwającego głową z aprobatą Filipa. Następnie zwrócił się ponownie do Pawła:
– Tylko pamiętaj, by zabrać mnie z tamtego wariantu. Nie chcę tam zostać, kiedy to wszystko zgaśnie.
Mówiąc to, unikał wzroku Pawła, jakby sam nie był pewien, czy słowa, które wypowiada, są jeszcze jego własnymi przekonaniami, czy tylko powtarzaną procedurą.
Paweł, jak zwykle, nic nie mówił. Skinął jedynie głową. Nie pytał o szczegóły ani o los ludzi, którzy tam żyli. Znał zasady.
Na ekranie z mgły, którego Filip używał do projekcji obrazów, zobaczył postać swojego skafandra. Zerknął tylko na chwilę – nie interesowało go to. Przecież zaraz ten wariant i tak przestanie istnieć. Nie było czasu na emocjonalne przywiązanie.
Przejście trwało chwilę. Paweł znalazł się w świecie, który wyglądał jak każdy inny: zwykłe ulice, ludzie i zwykłe życie…
Jednak on widział więcej. Pęknięcia w powietrzu, które wyglądały jak cienkie rysy na niebie. Światło, które przesuwało się o ułamek sekundy za późno. Przestrzeń, która ledwie zauważalnie drżała. Defekt tego wariantu był dla niego oczywisty – jakby świat sam objawiał mu swoje niedoskonałości, licząc na to, że Paweł jeszcze zmieni zdanie.
Nie chodziło o zło, przemoc czy nienawiść. To istniało w każdym wariancie, a w wielu nawet w większym natężeniu.
Paweł poczuł przebłysk wskazujący miejsce spotkania z Marcinem. Skręcił w boczną uliczkę i wszedł na podwórko jednej z kamienic. Marcin wychylił się z okna mieszkania na parterze.
– Paweł, tutaj – kiwnął ręką, zamykając z drżeniem szkła okno.
Paweł wszedł na klatkę schodową. Po chwili drzwi otworzyły się cicho.
– A więc przyszedłeś po ten świat – zapytał retorycznie.
Paweł skinął głową i stanowczo rzucił:
– Szykuj się.
Nie musiał nic tłumaczyć. Wiedział, że postać przewodnika występuje w każdym świecie. To paladyni przywiązani do wariantu. Strażnicy mieli jedną ważną zasadę: „Nigdy nie zostawiamy swoich”. Przewodnicy przed wymazaniem wariantu byli zabierani – nie fizycznie, lecz poprzez przeniesienie ich świadomości do innych wariantów, które miały więcej szczęścia.
Marcin cofnął się do mieszkania i wrócił z małą metalową płytką pokrytą runami. Trzymał ją z ostrożnością kogoś, kto zna jej historię lepiej, niż powinien.
To urządzenie należało do paladynów. Dziadek Pawła zawsze nosił takie przy sobie. Przewodnik nacisnął kombinację run. Mgła zaczęła pojawiać się wokół nich. Paweł wiedział, co zaraz nastąpi. Chciał mieć to już za sobą.
Growlingiem wypowiedział słowa, których nauczył się z księgi pozostawionej przez dziadka – brzmiały jak modlitwa, lecz w rzeczywistości stanowiły kod. Rozkaz skierowany do świata, uruchamiający procedurę destrukcyjną.
W powiewie powietrza poczuł wibrację ostatniego oddechu wariantu. Otworzył oczy. Kolory zaczęły blaknąć. Dźwięki gasły jeden po drugim.
A potem zapadła cisza.
Nie było krzyku ani bólu. Nie było nawet chwili, by ktokolwiek zauważył, że coś się dzieje. Świat po prostu przestał istnieć. Wszechświat poprawił własny zapis i uznał, że ten wariant nigdy nie istniał. Tylko Czyściciel nadal go pamiętał.
W takich chwilach Paweł przypominał sobie słowa Filipa:
– To rozwiązanie jest humanitarne. Wszystko odbywa się w ciszy, jak usunięcie jednego katalogu kopii z dysku. Istoty, które zamieszkiwały wymazany wariant, i tak żyją dalej w innych niemal identycznych wariantach.
Paweł i Marcin wrócili na platformę poza czasem. Marcin nerwowo się rozglądał. Paweł go rozumiał – zazwyczaj tylko odprowadzał Strażników z ciała skafandra, a nie sam trafiał w to miejsce.
Profesor Terrier skinął głową.
– Dobrze wykonane. Zrobiliśmy miejsce dla silniejszych wariantów.
Poprawił mankiet przy swoim białym kitlu – gest drobny, ale nerwowy. Rzadko pozwalał sobie na takie oznaki napięcia. Spojrzał na Marcina i powiedział:
– Dziękuję za wzorową służbę. Właśnie pojawił się dla ciebie nowy etat w kolejnym wariancie.
Marcin skinął głową najpierw w stronę Filipa, potem Pawła – i rozpłynął się we mgle.
Filip próbował spojrzeć Pawłowi prosto w oczy, jednak ten odwrócił wzrok.
– Do następnego wezwania – rzucił profesor i również zniknął.
Po raz pierwszy od dawna Paweł poczuł coś, czego nie powinien.
Nie była to wątpliwość ani bunt. Uznał, że wykonał wzorowo swoje zadanie. Jednak w jego umyśle zrodziło się pytanie:
„Co się stanie, gdy pewnego dnia wariant, który ma wymazać… będzie zbyt podobny do jego własnego? A może – co gorsza – będzie to właśnie jego świat?”
To pytanie nie dawało mu spokoju, gdy odchodził w mgłę.
Coraz bardziej dojrzewało w nim to, że dla Czyściciela Światów prędzej czy później nadejdzie dzień, w którym będzie musiał spojrzeć w oczy światu, który mógłby być jego.
I wtedy okaże się, czy jest tylko narzędziem. Czy jednak wciąż człowiekiem.
Kilka dni później Paweł dostał kolejne wezwanie. Mgła na Świętym Krzyżu była tego dnia gęsta, lepka, jakby nie chciała go przepuścić. Po przejściu do innego wymiaru platforma poza czasem pulsowała bladym światłem, zamiast – jak zwykle – świecić jednostajnie.
Paweł rozglądał się, ale nie widział nic poza czernią. Filip pojawił się trochę później niż zazwyczaj. To samo w sobie było niepokojące.
– Paweł – zaczął bez wstępu. – Mamy wariant do zamknięcia.
– Jaki defekt? – zapytał, choć wiedział, że pytanie jest zbędne.
– Defekt jest… minimalny. Właściwie prawie go nie widać. Ale to, co może z tego wyniknąć… nie chcę zgadywać.
Na ekranie z mgły pojawił się obraz. Zwykłe miasto. Centrum. Ruchliwy deptak. Boczne ulice pełne samochodów.
A jednak Paweł poczuł coś jak… znajomość tych miejsc.
Po chwili był już pewny. To były Kielce. Ulica Sienkiewicza. Często spacerował tamtędy ze swoją żoną Anią i synami bliźniakami – Piotrusiem i Pawełkiem.
– Ten wariant jest zbyt bliski innemu – kontynuował Filip. – Zbyt podobny.
– Rozumiem – odparł chłodno Paweł.
– I jeszcze jedno – Filip powiedział rzeczowym tonem. – W tym świecie żyje ktoś, kogo możesz rozpoznać. Nie pozwól, by to wpłynęło na procedurę.
Paweł nie odpowiedział. Ale poczuł jak coś w nim drgnęło.
Przejście do skafandra było szybkie. Paweł znalazł się na deptaku. Mimowolnie rozejrzał się. Panował miejski zgiełk. Ktoś mówił głośno, jego rozmówca gestykulował nerwowo. Ktoś zagwizdał. Chłopak biegnący z torbą potrącił go.
Paweł mruknął.
– Już się nie musisz śpieszyć.
Odwrócił się w jego stronę i wtedy ją zobaczył.
Anię. Swoją żonę.
Prowadziła za ręce ich synków. Piotruś miał owiniętą prawą nogę tuż pod kolanem. Paweł wiedział, że wczoraj się skaleczył i że jeszcze dziś rano sam zmieniał mu opatrunek.
Serce zabiło mu mocniej. Nie powinno. Nie wolno mu było.
Wiedział, że to nie jego żona. Nie jego dzieci. A jednak miłość do rodziny nie znała różnicy między wariantami. Jednak byli… zbyt bliscy. Zbyt podobni.
Przebłysk uderzył go jak cios. W tym wariancie… miał ich wymazać.
Marcin czekał w bramie starej kamienicy. Wyglądał inaczej niż zwykle – jego ramiona były lekko przygarbione. Paweł widział w jego spojrzeniu ciężar tego, co za chwilę zrobią.
– Czyścicielu… Ten świat jest gotowy. Defekt został potwierdzony – wyszeptał zmęczonym głosem.
– Wiem.
– Nie patrz w tamtą stronę – powiedział chrapliwie. – Musimy to zrobić.
– Wiem, ale… – głos Pawła się załamał.
Nie ruszył się z miejsca.
Chłopcy głośno coś śpiewali. Melodia była znana, ale słowa obce. Nie pamiętał, by Ania kiedykolwiek śpiewała z nimi tę piosenkę. Widział, jak uzupełnia im brakujące słowa, powoli tłumaczy, co ma być dalej.
Chłopcy znów zaczęli śpiewać piosenkę. Ania uśmiechnęła się do nich.
– Czyścicielu – powtórzył Marcin, spoglądając na zegarek. – Już czas!
Paweł zamknął oczy. Wziął głęboki oddech. Zaczął wypowiadać growlingiem słowa z księgi dziadka.
Nagle głos ugrzązł mu w gardle.
Marcin wybrał odpowiednią kombinację run. Mgła zaczęła pojawiać się wokół nich. Rozejrzał się niespokojnie. Świat nie drżał, kolory nie blakły, a dźwięki nie chciały zniknąć.
Spojrzał na Pawła szeroko otwartymi oczami i krzyknął:
– Co ty robisz?!
Głos przewodnika stał się tak doniosły, że zwrócił uwagę przechodzącej obok pary staruszków.
– Nic – odparł spokojnie Paweł.
– To jest procedura! Musisz ją wykonać! – przewodnik nadal krzyczał.
– Nie mogę – odparł wciąż spokojnym głosem Paweł.
Przewodnik zamarł. Wyciągnął rękę, jakby chciał zatrzymać Pawła, ale cofnął ją w ostatniej chwili – nie miał prawa ingerować, choć bardzo chciał.
– Dlaczego? – zapytał już ciszej, jakby pogodził się z tym, co właśnie zaszło.
– Bo ten świat… jest zbyt bliski.
– Nie rozumiem. Wiele jest bliskich sobie – powiedział, rozkładając ręce w geście bezradności.
– Nie tak bliskie… – odpowiedział Paweł.
Otworzył oczy i spojrzał na oddalającą się Anię i chłopców.
– W innym wariancie to moja rodzina – powiedział cicho. – A ja nie będę tym, który ją wymaże. Nie mogę tego im zrobić.
Marcin cofnął się o krok.
– Jeśli tego nie zrobisz, destabilizacja przejdzie na sąsiednie światy.
W jego głosie pojawiła się nuta desperacji – nie o świat się bał, lecz o to, co stanie się z nimi oboma.
– Wiem.
– Filip cię za to zniszczy – powiedział. Nie jako groźbę, lecz jako fakt.
– Wiem – głos Pawła nie zdradził żadnych emocji.
– Więc dlaczego?
– Bo jestem człowiekiem.
– Jesteś paladynem! Powinieneś stosować kodeks!
– Być może. Ale dziś… to nie wystarczy.
Paweł zobaczył, jak Marcin dotknął kombinacji run na swojej metalowej tabliczce. Mgła objęła go całego. Po chwili Paweł zorientował się, że znów stoi na platformie poza czasem.
Tym razem Filip już czekał. Bacznie mu się przyglądał.
– Wariantu nie zamknięto – wyszeptał chłodno.
– Nie mogłem – odparł spokojnie Paweł.
– Nie miałeś prawa odmówić! – dodał już głośniej.
– A jednak odmówiłem.
Filip patrzył na niego długo. W jego oczach pojawił się błysk czegoś, co mogło być gniewem… albo lękiem.
– Rozumiesz, co to teraz znaczy? Dla ciebie. Dla mnie. Dla wszystkich. Ten świat i tak zgaśnie. A kiedy runie, pociągnie za sobą sąsiednie warianty. Takie nieprzewidywalne decyzje budzą siły, których nawet my nie potrafimy kontrolować.
Paweł stał w bezruchu i milczał.
– Paweł… dlaczego? Dlaczego akurat teraz? Dlaczego w tym świecie? – jego głos niósł mieszaninę gniewu i ciekawości.
– Bo w tym świecie była moja rodzina.
– Przecież twoja rodzina istnieje w nieskończonej liczbie wariantów.
– Ale w tym… była zbyt bliska. A może to ja byłem za blisko jej – odpowiedział Paweł, bardziej do siebie niż do Filipa.
Filip zamknął oczy. Wyraźnie próbował coś powiedzieć.
– Paweł…
– Tak?
– Nigdy wcześniej… nie zawiodłeś. A teraz… nie wiem, co mam z tym zrobić – jego głos brzmiał jak kogoś, kto właśnie stracił wiarę w fundament, na którym budował całe życie.
– Wiem.
– Jeśli to powtórzysz… nie będę mógł cię chronić. I nie wiem, czy ktokolwiek będzie mógł.
Paweł milczał. Wiedział, że to nieprawda. Wiedział, że to dopiero początek.
Gdy mgła zaczęła go pochłaniać, Paweł pomyślał tylko o jednym:
„Jeśli kiedyś przyjdzie mi wybrać między światem a człowiekiem… wybiorę człowieka”.
I to był moment, w którym Czyściciel Światów przestał być narzędziem.
A zaczął być zagrożeniem.
